السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
233
تفسير الميزان ( فارسي )
اينكه خود قرآن كريم قيامت را روز نمايان شدن سريره ها و نهانها خوانده و فرموده « يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ » پس كسى كه در آن روز كوردل باشد ، كور چشم هم خواهد بود . و از ظاهر كلام بعضى مفسرين برمىآيد كه خواستهاند بگويند كلمه « اعمى » ى دومى افعل و تفضيل و به معناى كورتر است ، چون در تفسير خود آن را به عبارت « اشد عمى » تفسير كرده ، و اتفاقا سياق هم مساعد تفسير او است چون جمله * ( « أَضَلُّ سَبِيلًا » ) * كه آن هم افعل تفضيل است به آن عطف شده « 1 » . بحث روايتى در امالى شيخ از زيد بن على از پدرش ( ع ) نقل شده كه در تفسير آيه * ( « وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ » ) * مىفرمود : يعنى بنى آدم را بر ساير مخلوقات برترى داديم * ( « وَحَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ » ) * يعنى او را بر خشكى و ترى عالم مسلط كرديم * ( « وَرَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ » ) * يعنى انواع ميوه هاى پاكيزه روزيش كرديم * ( « وَفَضَّلْناهُمْ » ) * يعنى در خوردن از آن طيبات او را بر ديگر حيوانات برترى داديم و مسلطترش كرديم ، چون هيچ پرنده و جنبنده اى در موقع خوردن دست خود را كار نمىزند مگر بنى آدم « 2 » . و در تفسير عياشى از جابر از حضرت ابى جعفر ( ع ) روايت شده كه در ذيل جمله * ( « وَفَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا » ) * فرمود : خداوند تمامى حيوانات را « منكب » ( - به روى افتاده ) خلق كرده جز آدمى را كه او را منتصب آفريده ، و اين خود يك نوع برترى است . « 3 » مؤلف : آنچه در اين دو روايت است دو مصداق از برترى است ، نه اينكه آيه منحصر در همينها باشد ، به دليل كلام خود امام كه در آخر روايت فرمود : اين خود يك نوع برترى است . و نيز در همان كتاب از فضيل روايت شده كه گفت از حضرت ابى جعفر ( ع ) معناى آيه * ( « يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ » ) * را پرسيدم ، فرمود : در آن روز رسول خدا ( ص ) و على ( ع ) و حسن بن على و حسين بن على ( ع ) با قوم خود مىآيند و هر كس كه در عصر هر امامى از دنيا رفته آن روز با آن امام محشور مىشود « 4 » .
--> ( 1 ) تفسير فخر رازى ، ج 21 ، ص 18 . ( 2 ) امالى طوسى ، ج 2 ، ص 103 . ( 3 و 4 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 302 ، ح 113 و 114 .